AWD so với 4WD: Sự khác biệt là gì và đâu là hệ dẫn động bạn thực sự cần?

Đà Nẵng đang vào mùa mưa. Mỗi khi mây đen quần thảo trên bầu trời, nhìn những cơn mưa nhiệt đới trút nước xối xả xuống mặt đường nhựa trơn trượt, một ảo giác tự tin lại bắt đầu len lỏi vào tâm trí của tôi: chỉ cần sở hữu một chiếc xe hai cầu, tôi sẽ không ngán bất kỳ đoạn đường nào.

Phòng Marketing của các showroom đã rất tài tình khi biến hai khái niệm hoàn toàn khác biệt — AWD (All-Wheel Drive) và 4WD (Four-Wheel Drive) — thành một tấm bình phong chung mang tên “hai cầu”. Gọi là hai cầu không sai. Nhưng chưa đủ. Và cấu tạo cơ học, cách bố trí của cả hai chưa bao giờ biết nói dối. Đằng sau những ký tự viết tắt rất thời thượng ấy là hai triết lý vận hành hoàn toàn đối nghịch: một bên là sự uyển chuyển, tinh tế của kỹ thuật tự động hóa hiện đại; và một bên là sự can trường, thô ráp của cơ khí truyền thống.

Tìm hiểu về hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian đối xứng S-AWD của Subaru.

AWD: Vệ sĩ thầm lặng của những cung đường trơn trượt

Hãy bắt đầu với AWD — hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian. Về mặt khái niệm, triết lý của AWD không phải là đưa bạn trèo đèo lội suối để chinh phục thiên nhiên hoang dã, mà là giữ cho bốn bánh của xe dán chặt xuống mặt đường khi điều kiện thời tiết và mặt đường trở nên tồi tệ.

Thế nhưng, bản chất của AWD cũng muôn hình vạn trạng:

Hệ dẫn động AWD bán thời gian (On-Demand / Part-Time AWD)

Đây là cấu hình phổ biến nhất trên những chiếc crossover hiện đại bạn thấy trên phố ngày nay. Về bản chất, chiếc xe của bạn chỉ chạy một cầu (thường là cầu trước trên xe phổ thông, hoặc cầu sau trên xe thể thao hạng sang). Ẩn sâu bên trong là các bộ ly hợp đa đĩa điện tử liên tục quan sát mặt đường. Chỉ khi máy tính phát hiện bánh xe chớm mất độ bám, nó mới chớp nhoáng truyền một phần mô-men xoắn tới cầu còn lại. Tiết kiệm nhiên liệu, thông minh, nhưng đôi khi mang chút tính toán thực dụng.

Hệ dẫn động AWD toàn thời gian thực thụ (Full-Time AWD)

Đây là lãnh địa nơi Subaru và những mẫu Audi Quattro huyền thoại xây dựng nên đế chế của mình. Không cần chờ đợi bánh xe trượt rồi mới giật mình can thiệp, hệ thống này sở hữu một bộ vi sai trung tâm liên tục bơm lực kéo đến cả bốn bánh trong từng tích tắc của hành trình. Nó mang lại sự đầm chắc, cân bằng hoàn hảo trên những cung đường đất dăm hay mưa ướt trơn trượt — dẫu cho cái giá phải trả là một vài giọt nhiên liệu tiêu hao thêm trên mỗi dặm đường.

Hệ dẫn động AWD trên xe Hybrid

Ở kỷ nguyên mới, các kỹ sư đã tìm ra con đường tắt rất thông minh: động cơ xăng gánh vác một cầu, còn mô-tơ điện độc lập đảm trách cầu còn lại. Từ giải pháp thực dụng của Toyota cho tới những cỗ máy tốc độ như Acura NSX hay Corvette E-Ray, lực kéo giờ đây được điều phối bằng những thuật toán điện tử vi mô thay vì những trục các-đăng nặng nề.

Tựu trung lại, nếu cỗ máy của bạn sinh ra trên nền tảng khung gầm liền khối (unibody) để lướt đi êm ái mỗi ngày, AWD chính là tấm bùa hộ mệnh vô hình, vận hành mượt mà đến mức bạn chẳng hề hay biết nó đang làm việc.

Tìm hiểu công nghệ e-Boxer Hybrid của Subaru.

4WD: Khi sắt thép cất lên tiếng gầm

Thế nhưng, khi con đường nhựa phẳng phiu biến mất, nhường chỗ cho những rãnh bùn ngập sâu, đá tảng gập ghềnh tại đồi Thiên An hay những con dốc dựng đứng của các khu rừng gần cầu Tuần, tấm bùa AWD thanh lịch buộc phải ngả mũ chào thua. Và đó là lúc 4WD (Four-Wheel Drive / 4×4) bước ra vũ đài.

4WD sinh ra dành cho những cỗ máy sắt-xi rời (body-on-frame) đích thực – nơi trú ngụ của những cái tên phong trần như Jeep Wrangler, Toyota Tacoma, Mitsubishi Pajero Sport, Ford Everest hay Land Rover Defender. Ở đây, không có chỗ cho sự phán đoán của vi sai mềm. Thay vào đó là một hộp số phụ (transfer case) cơ khí lì lợm.

Khi người lái chủ động gạt cần hoặc xoay núm sang 4H (hai cầu nhanh) hay 4L (hai cầu chậm với tỷ số truyền cực lớn để nhân mô-men xoắn), hộp số phụ sẽ khóa chặt trục truyền động trước và sau lại với nhau. Hai trục các-đăng lúc này buộc phải quay cùng một tốc độ tuyệt đối, biến chiếc xe thành một khối cơ khí đồng nhất sẵn sàng cày xới mọi chướng ngại vật.

Nhưng sự cơ động đầy cơ khí này luôn đi kèm với một cái giá phải trả. Bạn tuyệt đối không bao giờ được phép gài 4WD trên mặt đường nhựa khô ráo. Khi vào cua, bánh xe trước luôn phải đi một quãng đường dài hơn bánh xe sau. Do không có bộ vi sai trung tâm để triệt tiêu độ lệch tốc độ này, toàn bộ lực xoắn sẽ bị dồn ứ ngược lại vào hộp số phụ — tạo nên hiện tượng bó kẹt truyền động (transfer case binding). Tiếp tục nhấn ga trong tình trạng đó, thứ chờ đợi bạn không phải là một chuyến đi êm ái, mà là tiếng kim loại vỡ vụn và một hóa đơn sửa chữa đắt đỏ.

Tìm hiểu X-Mode hỗ trợ kiểm soát trên đường khó được trang bị trên các mẫu SUV của Subaru.

Bạn chọn 2 cầu bán thời gian hay toàn thời gian?

Để thấy rõ bức tranh toàn cảnh giữa một bên là sự tiện nghi của kỷ nguyên số và một bên là bản lĩnh cơ khí thuần chất, hãy nhìn vào bản đối chiếu dưới đây:

Sự thật về những vòng lăn của lốp

Dù sao thì trong giới xe hơi, chúng ta vẫn biết một chân lý: AWD hay 4WD chỉ quyết định việc chiếc xe của bạn có lăn bánh về phía trước được hay không, chứ chắc chắn không phải nhân tố giúp bạn dừng lại.

Nhiều người lầm tưởng rằng có dẫn động bốn bánh là đã được bảo vệ hoàn toàn. Đó là một sai lầm chết người. Khả năng phanh và độ bám khi vào cua hoàn toàn phụ thuộc vào bốn diện tích tiếp xúc nhỏ bé giữa mặt lốp và mặt đường. Ông anh của mình ở xứ sở băng tuyết Canada từng chia sẻ: Giữa một trận bão tuyết mù trời, một chiếc xe dẫn động cầu trước (FWD) điềm tĩnh lăn bánh trên bộ lốp mùa đông chuyên dụng sẽ dễ dàng bỏ lại một chiếc SUV AWD dùng lốp thông dụng (ở bển gọi là lốp bốn mùa) ở lại phía sau trong bất kỳ ngày nào trong tuần.

Tìm hiểu về hệ khung gầm toàn cầu Subaru Global Platform.

Quan điểm cá nhân

Công nghệ dẫn động bốn bánh là một trong những thành tựu rực rỡ nhất mà ngành cơ khí ô tô từng phát minh cho nhân loại. Nó cho phép ta đẩy lùi các giới hạn của thời tiết và địa hình, mang lại cảm giác an tâm vô giá sau mỗi cú đạp ga.

Thế nhưng, sau tất cả những hộp số phụ tinh xảo, những bộ ly hợp điện tử tính toán hàng nghìn lần mỗi giây và những bộ vi sai trượt giới hạn ma thuật, bộ phận quan trọng nhất trên một chiếc xe vẫn nằm ở khoảng không giữa lưng ghế và vô-lăng. Không một cỗ máy nào có thể cứu vớt được một tay lái ngạo mạn. Chiếc vé an toàn nhất giúp bạn trở về nhà an toàn sau mọi cơn giông bão, suy cho cùng, vẫn luôn là một cái đầu lạnh đầy thấu hiểu và một đôi tay mềm mại, chuẩn xác đang vần vô-lăng.

Tìm hiểu các sản phẩm của Subaru đang bán tại Việt Nam nhé. Hẹn gặp lại mọi người ở bài viết kế tiếp!

Câu hỏi thường gặp